Biyoloji

Madde Döngüleri Nelerdir?

madde-donguleri-nelerdir

Madde Döngüleri Nelerdir?

madde-donguleri-nelerdir

madde-donguleri-nelerdir

Madde Döngüleri Nelerdir: Doğada maddelerin birer döngü içerisinde aktarıldığından bahsedilmiştir. Doğadaki madde döngülerinden en önemli olanları karbon, su ve azot döngüleri’dir. Canlılar için olmazsa olmaz denilecek öneme sahip maddelerden karbon ve hidrojen, canlılar için gerekli olan organik moleküllerin iskeletini oluşturur. Azot ise protein ve nükleik asitlerin yapısına katılan önemli bir elementtir.

1) Karbon Döngüsü:

Fosil yakıtlar, sucul ekosistemlerdeki sedimentler, okyanuslardaki çözünmüş karbon bileşikleri, kireç taşları ve canlıların biyokütleleri doğadaki karbon kaynaklarıdır.

Yanma, hücre solunumu ve ayrıştırma olayları sonucunda atmosfere CO2 verilmektedir. Doğadaki kömür, petrol gibi fosil yakıtlar ile odun yakıldığında, atmosfere fazladan COsalınımı olur. Kireç taşlarının suda çözünmesiyle ortaya çıkan ve oksijenli hücre solunumu sırasında oluşan ve atmosfere verilen COototrof organizmalar tarafından organik bileşiklerin yapımında kullanılır.

Ototrof organizmaların kullandığı COmiktarına neredeyse eşit miktarda CO2, doğadaki organizmların solunumuyla tekrar havaya verildiğinde denge sağlanmış olur.

Petrol ve kömür gibi fosil yakıtların tüketilmesi, atmosferdeki COmiktarını arttırarak küresel ısınmaya yol açmaktadır. Çünkü atmosferde COmiktarının artması, yeryüzünden geriye yansıyan ısının tutulmasına yol açarak sera etkisi yaratmakta ve küresel olarak sıcaklığın artmasına neden olmaktadır.

2) Su Döngüsü:

Su bütün canlılar için yapısal ve işlevsel öneme sahip olan bir maddedir. Su olmadan hiçbir canlı yaşamını sürdüremez.

Suyu canlılar hem fotosentezde hemde organik bileşikleri yıkmak için hidrolize kullanırlar. Ayrıca biyokimyasal reaksiyonlar sulu ortamda gerçekleşmektedir.

Karasal bitkiler, terleme yoluyla büyük miktarlardaki suyun atmosfere verirler. Yeryüzünün 3/4’ü suyla kaplıdır. Bu su kütlelerinden buharlaşarak gaz haline dönüşen su, atmosfere ulaşarak orada yoğunlaşıp bulutları meydana getirir.

Yağışlar ile yeryüzüne yeniden inen suyun bir kısmı denizlere ve akarsulara karışır. Bir kısmı topraktan süzülerek yer altı sularını oluşturur. Yer altı suları kaynaklardan yer üstüne çıkarak akarsulara ve toprağa karışır. Yer yüzündeki su, canlılar tarafından kullanılır.

3) Azot Döngüsü:

Atmosferde %78 oranında azot gazı bulunur. Toprakta göllerde ve denizlerdeki çökeltilerde’de bir miktar bileşikler halinde azot bulunur. Havadaki serbest azotun ekosistemlerde kullanılabilecek şekle dönüştürülmesi, azot gazının tespit edilmesiyle başlar.

Azot gazı, doğadaki bazı bakteriler tarafından tespit edilerek toprağa verilmektedir. Şimşekler sayesinde’de azot gazı tespiti gerçekleşebilmektedir.  Azotun tespit edilme sürecinde azot gazı, amonyağa (NH3) ya da amonyum iyonuna (NH4+) dönüştürülür. Baklagillern köklerinde yaşayan Rhizobium (Rizobiyum) gibi bakteriler, havanın serbest azotunu bağlayarak bitkilere verir.

Canlıların kalıntıları ve ölmüş organizmalar toprağa karıştıklarında bakteriler tarafından parçalanır. Bazı bakteriler, bu parçalanma sürecinde ortaya çıkan amonyak ve amonyum iyonlarının nitrifikasyon denen olayla nitrite (NO2) ve daha sonrada nitrata (NO3) dönüştürülür.

Bitkiler, üzernden beslenen hayvanlar, bu azotlu bileşikleri bünyelerine alabilirler. Topraktaki bazı bakteriler (NH3-) serbest azota dönüştürülür. Azot gazı böylece tekrar atmosfere verilir. Bu bakteriler denitrifikasyon bakterileri denir. Doğal yollar dışında ticari olarak üretilen çok miktarda azotlu gübre, toprağa verilmektedir. İnsan faaliyetleri sonucunda’da bir miktar azot oksit, reaktif azot gazı olarak atmosfere verilmektedir.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Diğer Konular

Güncel bilgileri sizlerle paylaşarak daha iyi bir şekilde anlamanız için hazırladığımız platformumuza davetlisiniz.

Sizin için en iyi şekilde hazırlanan içerikler yüzde yüz özgün olarak yazılmaktadır.

Copyright © 2016 Sitede bulunan yazıların tümü yazarlarımız tarafından yazılmaktadır. İzinsiz kopyalanamaz.Themetf

To Top