Fotoelektrik Olay Nedir? Hakkında Bilgi

Fotoelektrik Olay Nedir?

Fotoelektrik Olay Nedir

Fotoelektrik Olay Nedir

Fotoelektrik Olay Nedir: Fotosel yada fotoelektrik pil denen aygıtların çalışma ilkesi, ışığın elektrik devreleri üzerindeki etkisine dayanır. Gerçekten’de gerek görünür ışık, gerek kızıl ötesi mor ötesi gibi görünmeyen dalga boylarındaki ışınlar belirli koşullarda elektrik devrelerinde bazı değişikler yaratır. Fotoelektrik etki denen bu olay başlıca 3 biçimde ortaya çıkar: Işık yada 2 madde arasında bir potansiyel farkı doğurur (Fotovoltaik etki) ya bazı maddelerin elektrik iletkenliğini değiştirir (Fotoiletkenlik) yada maddenin elektron salmasına yol açar.

(Fotoemisyon). Fotovoltaik etki silisyum veya germanyum gibi bir yarı iletken katmanı ile ayrılmış, uygun nitelikte 2 uygun lehva’nın üzerine ışık düşürüldüğünde ortaya çıkar. Bu durumda yarı iletken maddenin serest kalan elektronları eklemin bir yanından öbür yanına doğru akar ve birer elektrot gibi davranan metal levhalar üzerindeki potansiyel farkı nedeniyle bir elektrik akımı oluşur. Kısacası bu düzenek ışık enerjisiyle çalışan bir elektrik üreticine dönüşür.

Fotopil (ya da fotovoltaik pil) denen bu düzenekler güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren güneş pillerinin yapımında kullanılır. Fotovoltaik etkiyi, metal levhaları bir sıvıyla birbirinden ayıran Edmond Becquerel (1820-91) bulmuştur. Fotoiletkenlik ya da ışıl iletkenlik etkisi, bazı maddelerin, Üzerlerine ışık düştüğünde elektrik dirençlerini büyük ölçüde yitirerek daha iletken duruma gelme özelliğine dayanır.

Bu etkiyi, İngiliz Posta İdaresi’nde çalışan,Joseph May adlı bir telgraf memuru 1861 de bir rastlantı sonucunda bulmuştur. May, kullandığı telgraf aletin& zaman zaman ortaya çıkan bozuklukların selenywn dirençlerini üzerine düşen güneş ışığından kaynaklandığını fark etmişti. Fotoernisyon ya da ışılsalım etkisi, bütün fotoelektrik olaylar arasında en yaygındır.

Bazı maddelerin, Üzerlerine ışık düştüğünde elektron salmaya başladığını ilk kez 1887’de Heinrich Hertz saptamıştır. Bu etkiye daya-nan çağdaş fotoseller, ışığın etkisiyle elektron salan bir katot ile bu elektronları toplayan bir anottan oluşur. Bu iki elektrot, havası tümüyle boşaltılmış bir cam tüpün içine yerleştirilmiştir. Katot olarak genellikle üzeri sezyumla kaplanmış ve eğri bir yüzey oluşturacak biçimde bükülmüş metal bir levha, anot olarak da ince bir metal çubuk kullanılır.

Anot bir elektrik üretecinin artı ucuna, katot da eksi ucuna bağlıdır. Fotosel karanlıkta kaldığı zaman katottan anota doğru pek az elektron akar. Ama sezyum levhanın üzerine ışık düştüğü anda bu elementin atomlarının dış kabuğundaki elektronlar hızla serbest kalmaya başlar. Böylece, anottaki pozitif gerilim bu eksi yüklü elektronları çeker ve iki elektrot arasında büyük bir elektron, yani elektrik akımı doğar. Gelen ışığın şiddeti ne kadar fazlaysa akım da o kadar güçlüdür. Günümüzde fotoelektrik etkinin her üç türüne dayanan fotoseller yaygın olarak kullanılır.

Share Button